VOC (Uçucu Organik Bileşikler) Analizi

VOC ANALİZİ

İş yerlerinde Uçucu Organik Bileşikler

VOC’ler Alifatik veya aromatik yapıda ve kaynama sıcaklığı 250 oC’ ye kadar olan atmosferik fotokimyasal reaksiyon ile hava kirliliğine neden olan hidrokarbonlardır. Fosil yakıtları ile çalışan motorların eksozları, çözücüler, benzinin buharlaşması, kimyasal madde üretimi, petrol rafine etme, atık giderme sahaları ve atık su arıtma tesislerinden yapılan emisyonlar ve buharlaşma ile atmosfere yayılmaktadır.

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Hakkında Yönetmelik Kapsamında

  • h) İşveren, çalışanların sağlığı için risk oluşturabilecek kimyasal maddelerin düzenli olarak ölçümünün ve analizinin yapılmasını sağlar. İşyerinde çalışanların kimyasal maddelere maruziyetini etkileyebilecek koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bu ölçümler tekrarlanır. Ölçüm sonuçları, bu Yönetmelik eklerinde belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilir.
  • ı) İşveren, 6 ncı maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirirken, bu maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen ölçüm sonuçlarını da göz önünde bulundurur. Mesleki maruziyet sınır değerlerinin aşıldığı her durumda, işveren bu durumun en kısa sürede giderilmesi için koruyucu ve önleyici tedbirleri alır.

VOC’lerin pek çoğunun etkisi konusunda çok net çalışmalar olmamakla birlikte hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar neticesinde kansere, çocuklarda ve yeni doğanlarda gelişme bozukluğuna, hamilelerde düşüğe neden olduğu ve merkezi sinir sistemi, göz, solunum yolları tahrişi, baş ağrısı, koordinasyon bozukluğu, mide bulantısı, karaciğer ve böbrek üzerinde olumsuz etkileri olduğu bildirilmektedir. Bu etkiler maddeye maruz kalınan süre ve maddenin miktarı ile yakından ilgilidir. Bu maddelere yüksek oranda maruz kalınması durumunda narkotik özellikler de gösterdiği saptanmıştır.

Bazı çalışma ortamlarında özellikle ofis, kırtasiye, matbaa gibi kurumların sarf malzemesi olan mürekkep, kalem, kâğıt ve özellikle fotokopi makinelerinde kullanılan sarf malzemelerinde bulunan uçucular ve kirleticiler yine insan sağlığı üzerinde etkiler ve olumsuzluklar meydana getirmektedir.
Hava sahası ve çalışma ortamında bulunan bu kimyasal bileşikler nedeni ile işçi sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik uygulamalardan, iş yeri ve yöneticileri doğrudan sorumludur.

Sinir Sistemi:

Birçok solvent merkezi sinir sistemini özellikle beyini etkiler. Etkilenme ağırlığı ile paralel biçimde, görülen belirtiler de ağırlaşır. Ayakların yerden kesilmesi hissi, alınganlık, sinirlilik, güçsüzlük, yorgunluk, sersemlik, uyku hali, disoryantasyon, çırpınma ve baygınlık sırası gelişir. Uzun süreli etkilenmeler düşüncelere yoğunlaşma güçlüğü kişilik değişiklikleri oluşturabilir. N-hekzan, karbon disülfid ve metil n-butil keton gibi bazıları duyu organları ve kasların sinirleri olan uç sinirleri etkiler. Bu etkilenme önce parmaklarda sonra ilerleyen bacaklar ve kollarda yorgunluk, his kaybı, ağrı, hareket kaybına yol açar.

Karaciğer:

Bazı solventler özellikle klorinli tiptekiler, karaciğer hasarına yol açabilirler. Çoğunlukla bulgu gözlenmez.

Kan:

Etilen glikolün de içinde bulunduğu birkaç solvent, dolaşımdaki kan hücrelerine zarar vererek ya da kan hücresi üretimini bozarak kan hücre sayısı ve işlevini olumsuz etkilerler. Kan hücresi sayısının ileri düzeyde düşüşüyle bulgular izlenir. Yorgunluk ve enfeksiyonlara karşı direncin azalması görülür. Benzenin özellikle ileri düzeyde riskli olduğu, kan hücreleri sayısında azalma ve lösemi ye yol açabileceği de hatırlanmalıdır.

Kanser:

Benzenin etkilenen işçilerde kansere yol açabildiği bilinmektedir. Vinil kloridin insan da karaciğer kanserine yol açabildiği de bilinmektedir. Karbon tetraklorid, kloroform, 1,4- dioksan, trikloretilen gibi bazı solventlerin hayvan deneylerinde pankreas, akciğer, böbrek, idrar torbasında kanser oluşturabildiği kanıtlanmıştır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nde, iş yerlerinde sağlık ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi için alınacak önlemler açıklanmıştır. Yönetmelik esaslarına göre işverenler, gerçekleştirilen faaliyet ile ilgili her konuda çalılanların sağlık ve güvenliklerini korumak zorundadır. Çalışanların da bu konuda yükümlülükleri bulunmaktadır ancak işveren her durumda sorumludur. Bu açıdan işverenler yönetmelikte yer alan kriterler çerçevesinde çalışma ortamında VOC ölçümlerini düzenli aralıklarda yaptırmak zorundadır.

Ölçüm ve raporlamanın İş sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü ve Türkak’tan yetkili kuruluş tarafından yapılmalıdır.

VOC analizi yaptırmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.